TÜRKÇE DİL BAYRAĞIMIZA SAHİP ÇIKINIZ
ARAP’IN AYAK TOPUĞU: BİR DİL EMPERYALİZMİ
1. “AKABİNDE” MODASI NEREDEN ÇIKTI?
Beş on yıldır Türkçede bir “akabinde” modası başladı. İslamcısı, sağcısı, ülkücüsü bu Arap ses bayrağını sallıyor. Oysa bu ne dil bilincidir ne de derinlik; sadece özentidir, özenti…
—
2. KELİMENİN SIRRI: ARAP’IN AYAK TOPUĞU
“Akabinde” Arapça bir sözcük. Ayak topuğu anlamına gelen “akab” kökünden gelir. Yani kullandığınızda farkında olmadan “Arap’ın ayak topuğunu ağzınıza alıyorsunuz”. Ödünç almak başka, dilini Arabın ayağının altına sermek başka.
—
3. TÜRKÇENİN BEŞ SÖZCÜĞÜ VAR, NEDEN ARAPÇASI?
Peki Türkçede karşılığı yok mu? Var hem de beş tane: ardında, arkasında, sonrasında, ertesinde, devamında. Beş öz Türkçe sözcük dururken bir tanesine sığınmak, lügatten acziyetini ilan etmektir. İşte bunun adı dilde yoksullaşmadır.
—
4. ANLAM İNCELİĞİ KAYMASI: “ARDINDA” BAŞKA, “SONRASINDA” BAŞKA
“Çocuk annesinin ardından yürüyor” der Türkler. Ama “Çocuk annesinin sonrasında yürüyor” demezler. Çünkü “ardında” mekânı, “sonrasında” zamanı karşılar. Ne var ki Arap kültür emperyalizminin etkisindeki zavallı zihinler, “Çocuk annesinin akabinde yürüyor” diyerek hem mekânı hem zamanı aynı kaba tıkıyor, dili baltalıyor.
—
5. KÜLTÜR EMPERYALİZMİNİN GÖLGESİNDE DİL
Arapçanın ağırlığı yalnız dinle girmedi; dilin damağına, cümlenin dokusuna sinerek girdi. Farkında olmadan “akabinde” diyenler aslında bin yıllık dil devrimini hiçe sayıyor. Ayak topuğunu öpmekle dil arasında fark yok: ikisi de teslimiyettir.
—
6. ÖRNEKLERLE ZİHNİN FUKARALIĞI
“Deprem önce salladı akabinde duvarlar üstümüze geldi.”
Neden “deprem önce salladı, arkasından/ardından duvarlar geldi” değil? Neden hep Arapça?
“Erdoğan önce Hatay’a gitti akabinde Adana’ya geçti.”
Haber metninde “ardından” yetmez mi? Yetmez, çünkü zihin “akabinde” yazarsam daha ciddi, daha resmî, daha edebî olur sanıyor. Oysa sadece Arap’ın ayak topuğunu yalıyor.
—
7. ARABIN AYAK TOPUĞUNU YALAMAK BÖYLE BİR ŞEY İŞTE
Ne zaman birisi “akabinde” dese, bilin ki dilde teslim bayrağını çekmiştir. Arapça bir kelimeyi, üstelik “ayak topuğu” kökünden gelen bir sözcüğü, Türkçenin beş kelimesine tercih etmek başka türlü açıklanamaz.
—
8. SONUÇ: DİLDE YOKSULLAŞMA, ONURDA YOKSULLAŞMA
Dil yoksullaşır, düşünce yoksullaşır, benlik yoksullaşır. Türkçe “ardında” dururken “akabinde” demek yalnız kelime tercihi değil, duruş meselesidir. Ya bin yıllık dil mirasını sahipleneceksin ya da Arap’ın ayak topuğuna dil uzatacaksın.
Alıntı