Büyük Taarruz – Başkomutanlık Meydan Muharebesi
Başkomutan Meydan Muharebesi ve Anadolu’nun Düşmandan Temizlenmesi
26 Ağustos sabahı Türk topçusunun ateşiyle taarruz başladı. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ve I. Ordu Komutanı taarruzu izlemek ve idare etmek üzere Kocatepe’ye çıktılar. 26 Ağustos günü Türk birlikleri düşmana ait önemli birkaç tepeyi ele geçirdi. Düşman mevzileri birer birer çökertiliyordu. 27 Ağustostan itibaren, Türk kuvvetleri üstünlüğü ele geçirdiler ve düşman geri çekilmeye başladı. Kuvvetlerimiz Afyon’u kurtardılar. 28-29 Ağustos günleri başarılı bir şekilde gerçekleştirilen taarruzla Yunanlıların beş tümenlik bir kuvveti yenildi. 29 Ağustos sabahına kadar Yunan ordusunun İzmir’e kaçış yollarını kesmek amacıyla düşman Dumlupınar’ın kuzeyindeki Aslıhanlar bölgesine sürüldü.Düşman Dumlupınar bölgesinde çember içine alındı.30 Ağustos sabahı iyice sıkıştırılan düşman orduları ile büyük bir meydan muharebesi başladı. Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa doğrudan doğruya kendisi yönettiği için bu savaşa Başkomutandan Meydan Muharebesi denilir. Dumlupınar’da gerçekleştirdiği için Dumlupınar Meydan Savaşı adını almıştır. Dahi bir komutan olan Mustafa Kemal’in yönettiği bu savaşta bir gün içinde Yunan ordusunun büyük bir bölümü yok edildi. 31 Ağustos günü, Başkomutan, Genelkurmay Başkanı, Batı Cephesi Komutanı ve diğer ordu komutanları ile Çal Köyü’ndeki karargâhında toplantı yaparak durum değerlendirmesi yaptı.
Bunun sonucunda kaçan düşmanın hızla takip edilmesi, İzmir ve çevresindeki kuvvetleriyle birleşmemesi için üç koldan Eğe’ye doğru ilerlenmesi uygun görüldü. Bunun üzerine Mustafa Kemal tarihi emrini verdi: “ Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir ileri” emrini verdi. Bu emri alan, kahraman Türk ordusu, düşmana toparlanma fırsatı vermemek için hızlı bir şekilde düşmanı takip etti. Özellikle Türk süvarileri çevik hareketleriyle büyük başarılar kazandılar. Süvari Kolordu Komutanı Fahrettin Paşa(Altay) düşmanın birçok kaçış yolunu kesti. Yenilgi haberini alan diğer Yunan birlikleri kaçmaya başladılar. Kaçarken bile hainliklerini sürdüren Yunanlılar barbarlıklarını sergilediler. Çevreyi yakıp yıktılar ve önlerine gelen insanları öldürdüler.
Amansız takip sonunda Türk birlikleri, 2 Eylül’de Uşak’a girdiler. Bu sırada Yunan Başkomutanı Trikopis de esir edildi. Kaçan düşmanı takip eden Türk birlikleri ilerleyerek işgal altındaki yerlere girdiler. Gediz, Alaşehir, Eşme, Salihli, Manisa, Kula, Aydın, Nif (Kemal Paşa) kurtarıldı. Bu takip ve kovalama 9 Eylülde İzmir’de sona erdi. Diğer yandan, Eskişehir – Bursa yönünde ilerleyen Türk kuvvetleri buraları düşmandan temizledi. Bursa düşmandan kurtarıldı 18 Eylül 1922’de Batı Anadolu tamamen Yunan işgalinden kurtarılmıştır.
Kaynak: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Okulları (Açık Öğretim Lisesi- Meslekî Açık Öğretim Lisesi) İçin Hazırlanan 11. Sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1 Ders Notları, Alim ÖZTÜRK, s 166, 2007
SÜLEYMAN ŞAH
Süleyman Şah veya Süleyman Şah Kaya Alpoğlu (1178 – 1227, Fırat), Kaya Alp’in (Kutalmış) oğlu, Ertuğrul Gazi’nin babası, Osman Gazi’nin dedesidir. Oğuzların Kayı boyundandır. Doğum yeri ve tarihi hakkında kesin bilgiler yoktur.
TÜRKİSTAN’DAN DOĞU ANADOLU’YA GELDİ
12. yüzyılın sonlarında doğduğu ve Kayı boyunun reisi olduğu bilinir. Moğol hükümdarı Cengiz Han’ın Orta Asya’daki istilâsı üzerine, 13. yüzyılda Türkistan’dan batıya doğru göç etmeye karar vermiştir. Türkistan’dan 50.000 kişiyle Kuzey Kafkasya üzerinden Doğu Anadolu’ya gelerek, 1214’te Erzincan ve Ahlat taraflarına yerleşti. Aynı boya mensup bazı aşiretler de Diyarbakır, Mardin ve Urfa’ya yerleştiler. Dikkat edilmesi gereken bir husus, Süleyman Şah’ın, Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusu olan Kutalmışoğlu Süleyman Şah ile karıştırılmaması gerekliliğidir.
ÖLÜMÜ VE MEZARI
Süleyman Şah Kayı boyu’ndan birkaç bey ile Caber’e giderken Fırat Nehri’nde boğuldu. Ölümünden sonra Caber Kalesi’nin dibindeki bir kümbete gömüldü. Mezarın bulunduğu bölge, I. Dünya Savaşı sonrasında Suriye Osmanlı Devletinden ayrılınca, Fransız Suriye Mandası sınırları içerisinde kalmıştır.
Ancak Türkiye Cumhuriyetinin Fransa ile yaptığı Ankara Antlaşması ve Lozan Antlaşması’na göre kale ve türbe Türkiye’nin toprağı sayılmıştır. 1938’de Türbe yanına Jandarma Karakolu İnşaa edilmiş. Toprağın ve Türbenin korumasını Türk Askeri yapmaya başlamıştır.
1973 yılında Suriye Hükümeti Tabka Barajı’nın yapımının bitirileceğini ve türbenin Esed Baraj Gölü’nün suları altında kalacağını bildirmiştir. Bu yüzden türbe ve karakol Halep İline bağlı Karakozak Köyündeki 10.096 m²’lik yeni yerine taşınmıştır.
4 OĞLU VARDI
Süleyman Şah’ın Sungur Tekin, Gündoğdu, Dündar Bey ve Ertuğrul Bey adında dört oğlu vardı. Sungur Tekin ve Gündoğdu, kabileleriyle birlikte eski yurtlarına döndü. Dündar Bey ve Ertuğrul Gazi, 400 çadırlık aile efradıyla beraber yeni bir yurt aramak için Pasin ovası ile Sürmeliçukur yöresine gittiler.
TÜRBE VE MİMARİSİ
Türbe, yüksek duvarlar ve tipik Türk stili ile çevrilidir. Kaledeki eski türbe ise, 1144 yılında Halep Emiri Zengi Atabek tarafından başlatıldı ve oğlu Nureddin tarafından tamamlandı. Selahaddin Eyyubi, türbeyi koruma altına aldı. 1260 yılında Moğollar tarafından yıkıldı.Daha sonra kaledeki türbe, 1510’lu yıllara kadar bakım görmedi. Yavuz Sultan Selim, bölgeyi fethettikten sonra tekrar düzenlenip restorasyon yaptırdı.
Kaynak: http://www.sondevir.com/raporarastirma/174919/turbesi-suriyede-olan-suleyman-sah-kimdir.html
